YEŞİL DÖNÜŞÜM PROGRAMI
AMAÇ
İmalat sanayi tesislerinde kaynak verimliliğini artıracak ve karbon salımını azaltacak yeşil dönüşüm uygulamalarını içeren yatırımların desteklenmesidir.
KAPSAM
- Türkiye’de yerleşik sermaye şirketleri (KOBİ-Büyük)
- İmalat sanayinde faaliyet gösteren üretim tesisi ve yardımcı birimler
- Belirtilen asgari sabit yatırım tutarının sağlanması
DESTEK UNSURU
Öncelikli Yatırımlar Teşvik Sistemi (12-50 milyon TL arasındaki yatırımlar) Stratejik Hamle Programı (Asgari 50 milyon TL tutarındaki yatırımlar)
KAPSAM DIŞI
- Mevcut tesise yapılacak ilave yeni yatırımlar dışında kalan komple yeni yatırımlar kapsam dışıdır.
- Yeşil dönüşüm sürecinde kullanılacak teknoloji ve ürünlerin geliştirilmesi veya üretilmesine yönelik Ar-Ge faaliyetleri için destek sağlanmaz.
- Öz tüketime yönelik güneş veya rüzgâr enerjisine dayalı elektrik üretim tesisi yatırımları, Program kapsamında Yatırım Teşvik Belgesi düzenlenmesine esas asgari 12 milyon TL’lik yatırım büyüklüğü açısından dikkate alınmaz.
TEŞVİK VE DESTEK UNSURLARI
|
DESTEK UNSURU |
PROGRAMLAR |
DESTEK |
|---|---|---|
|
KDV İstisnası |
Tüm Programlar |
KDV alınmaz |
|
Gümrük Vergisi Muafiyeti |
Tüm Programlar |
%0 gümrük vergisi |
|
Faiz / Kâr Payı Desteği |
Öncelikli Yatırımlar
Stratejik Hamle Programı |
Destek Oranı-%25 (Azami 12,5 Puan) Azami Destek Tutarı -24 m TL Azami Destek Oranı -Yatırımın %10’u
Destek Oranı-%30 (Azami 15 Puan) Azami Destek Tutarı -180 m TL Azami Destek Oranı-Yatırımın %15’i |
|
Vergi İndirimi |
Öncelikli Yatırımlar
Stratejik Hamle Programı |
Yatırıma Katkı Oranı–%30 Vergi İndirim Oranı–%60
Yatırıma Katkı Oranı-%40 Vergi İndirim Oranı-%60 |
|
Makine ve Teçhizat Desteği |
Stratejik Hamle Programı |
%25 oranında Azami 180 Milyon TL Yatırımın %15’i |
|
Sigorta Primi – İşveren Hissesi Desteği (İlave İstihdam İçin) |
Öncelikli Yatırımlar
Stratejik Hamle Programı |
1 –2 –4 –8 –12 yıl (2.-6. Bölgede Kademeli)
8 Yıl (6. Bölgede 12 Yıl) |
|
Sigorta Primi – İşçi Hissesi Desteği |
Stratejik Hamle Programı |
Yalnızca 6. Bölgede 10 yıla kadar |
PROGRAM YÖNETİM SÜRECİ
BAŞVURU
- 3 kişilik yeşil dönüşüm ekibi kurulması ve yeşil dönüşüm liderinin belirlenmesi
- Program Portali üzerinden Başvuru Formunun doldurulmas
- Yol Haritası Raporunun yüklenmesi ile başvurunun tamamlanması
DEĞERLENDİRME
- Başvuruların incelenmesi, Bakanlık tarafından Değerlendirici atanması
- Destek Kararının oluşturulması (Revizyon / Kabul / Ret)
- Yeşil Dönüşüm Merkezi unvanı verilmesi
UYGULAMA ve İZLEME
- Projenin başlaması
- Varsa revizyon taleplerinin Program Portali üzerinden yapılması
- İzleme yapılması (1 yıldan uzun projeler için)
TAMAMLAMA
- Nihai Durum Ölçümünün yapılması
- Yatırım Teşvik Tamamlama Vizesinin yapılması
YEŞİL DÖNÜŞÜM UYGULAMA ÖRNEKLERİ
Döngüsel Ekonomi
- Hammadde/malzeme, kaynak (su, enerji, hammadde vb.) tasarrufu ve verimliliği
- Geri dönüşüm, geri kazanım, yeniden kullanım ve ileri dönüşüm ile atıkların azaltılmasına yönelik teknoloji ve ekipman kullanımı, sistemler ve akıllı çözümler
- Kullanılan plastik miktarının azaltılması
- Zararlı kimyasalların ikamesi, çevre dostu/sürdürülebilir hammadde kullanımı
Su Kaynaklarının Korunması
- Su verimliliğinin artırılması ve su ayak izinin düşürülmesi
- Atık su kirlilik yükünün önlemesi ve azaltılması
Düşük Karbonlu Üretim
- Sera gazı emisyonlarının önlenmesi ve
- azaltılması
- Enerji verimliliği ve enerji tasarrufu
- Üretimde temiz enerji kaynaklarının kullanımı
TÜBİTAK
1832 – SANAYİDE YEŞİL DÖNÜŞÜM PROGRAMI
GENEL ÇERÇEVE
ARKA PLAN
- TÜBİTAK için toplam 175 M$ kredi tahsis edilmiştir.
- Söz konusu kaynak 6 yıl süre ile kullanılabilecektir.
- Sadece Yeşil Dönüşüm temalı Ar-Ge ve yenilik faaliyetleri için kullanılabilecektir.
- Verilecek desteğin bir kısmı geri ödemeli bir kısmı hibe destek şeklinde olacaktır.
KAPSAM
- TUBİTAK Yeşil Mutabakat odaklı Ar-Ge yenilik konularında Ar-Ge
- Demir-Çelik, Alüminyum, Kimya, Plastik, Gübre, Çimento sektörlerinde Ar-Ge
- THS 5–9 seviyesinde prototiplerin ticarileşme öncesi faaliyetleri
PROJE KONULARI
- Prototip geliştirme/iyileştirme
- Validasyon, sertifikasyon
- Saha uygulamaları ve demonstrasyon
- Kuruluş bazlı bütçe üst limitine göre proje başvuru sayısı, proje başına en fazla 3 ortak
KAPSAM DIŞI
- Çağrı kapsamına uygun olmama
- Ar-Ge devamı olmaması
- Üretim/yatırım projesi niteliği
- Ekipte ilgili alanda lisanslı personel bulunmaması
- Yetersiz bilgi
- Uygunsuz bütçe
BAŞVURU KOŞULLARI
BAŞVURU KOŞULLARI
UYGUNLUK KRİTERLERİ
UYGUNLUK KRİTERLERİ
- Türkiye’de yerleşik sermaye şirketi
- 2 yıl ve üzeri tescil (bazı istisnalar hariç)
- %75 özel sektör ortaklığı
- Teminat sunabilme
- Çevresel & Sosyal Etki Formu
- THS 5–9
SÜRE ve BÜTÇE
SÜRE ve BÜTÇE
- Süre üst sınırı: 24 ay
- Mikro/Küçük: 11.000.000 TL
- Orta: 17.000.000 TL
- Büyük: 32.500.000 TL
DEĞERLENDİRME
DEĞERLENDİRME
- Uygunluk kontrolü
- Hakem değerlendirmesi
- Grup Yürütme Kurulu
- Başkanlık onayı
Kriterler:
- Ar-Ge & yenilik (%35)
- Plan & altyapı (%25)
- Ekonomik katkı (%40)
DESTEKLENEN GİDERLER
DESTEKLENEN GİDERLER
- Personel
- Seyahat
- Alet/teçhizat
- CE & sertifikasyon
- Fizibilite raporu
- Patentli teknolojilerin olgunlaştırılması
- Malzeme
DESTEK MEKANİZMASI
|
Destek Şekli |
Oranlar |
Ek Puanlar |
Desteğin Aktarılması |
Başarı Kriterleri |
|---|---|---|---|---|
|
Faizsiz geri ödemeli destek |
KOBİ: %60 → %80 hibeye dönüşüm |
Ticarileşme performansı (+5–10) |
İlk dönem TÜBİTAK payı aktarımı |
Elektrik tüketimi – ≥%10 |
|
KOBİ öz kaynak: %20 |
Büyük: %50 → %70 hibeye dönüşüm |
Uluslararası fonlara başvuru (+5) |
Enflasyona göre dönemsel güncelleme |
Su tüketimi – ≥%10 |
|
Büyük: %30 |
Patent lisans devamı (+5) |
Harcama → ödeme akışı |
Geri dönüştürülemeyen atık – ≥%10 |
|
|
Deprem bölgesi KOBİ: %10 |
Kadın girişimci, genç girişimci, bölgesel ek puanlar |
Proje sonunda hibeye dönüşüm oranının belirlenmesi |
Yenilikçi yeşil teknoloji |
|
|
Başarıya göre kısmı hibeye dönüşür |
||||
|
1 yıl sonra ödeme, 6 aylık taksitler |
TÜBİTAK
1833 – SAYEM YEŞİL DÖNÜŞÜM PROGRAMI
GENEL ÇERÇEVE
ARKA PLAN
- TÜBİTAK için toplam 175 M$ kredi tahsis edilmiştir.
- Söz konusu kaynak 6 yıl süre ile kullanılabilecektir.
- Sadece Yeşil Dönüşüm temalı Ar-Ge ve yenilik faaliyetleri için kullanılabilecektir.
- Verilecek desteğin bir kısmı geri ödemeli bir kısmı hibe destek şeklinde olacaktır.
KAPSAM
- TUBİTAK Yeşil Mutabakat odaklı Ar-Ge yenilik konularında Ar-Ge
- Demir-Çelik, Alüminyum, Kimya, Plastik, Gübre, Çimento sektörlerinde Ar-Ge
- THS 5–9 seviyesinde prototiplerin ticarileşme öncesi faaliyetleri
- Özel sektör öncülüğünde; 10 katılımcı firma/kurum işbirliği ile platform kurulması
PROJE KONULARI
- Yeşil dönüşüme yönelik ürün/ürün grubu geliştirilmesi
- Prototip geliştirme/iyileştirme
- Validasyon, sertifikasyon
- Saha uygulamaları ve demonstrasyon
- Kuruluş bazlı bütçe üst limitine göre proje başvuru sayısı
- Platform yapısı: yürütücü kuruluş + en az 3 ortak, en fazla 10 ortak
KAPSAM DIŞI
- Çağrı kapsamına uygun olmama
- Ar-Ge devamı olmaması
- Üretim/yatırım projesi niteliği
- Ekipte ilgili alanda lisanslı personel bulunmaması
- Yetersiz bilgi
- Uygunsuz bütçe
BAŞVURU KOŞULLARI
BAŞVURU KOŞULLARI
UYGUNLUK KRİTERLERİ
UYGUNLUK KRİTERLERİ
- Türkiye’de yerleşik sermaye şirketi
- 2 yıl ve üzeri tescil (bazı istisnalar hariç)
- %75 özel sektör ortaklığı
- Teminat sunabilme
- Çevresel & Sosyal Etki Formu
- THS 5–9
SÜRE ve BÜTÇE
SÜRE ve BÜTÇE
- Süre üst sınırı: 36 ay
- KOBİ: 18.000.000 TL
- Büyük: 70.000.000 TL
- Kurum: 11.000.000 TL
- Konsorsiyum Toplam Bütçe: 350.000.000 TL
DEĞERLENDİRME
DEĞERLENDİRME
- Uygunluk kontrolü
- Hakem değerlendirmesi
- Grup Yürütme Kurulu
- Başkanlık onayı
Kriterler:
- Ar-Ge & yenilik (%35)
- Plan & altyapı (%25)
- Ekonomik katkı (%40)
DESTEKLENEN GİDERLER
DESTEKLENEN GİDERLER
- Personel
- Seyahat
- Danışmanlık
- Alet/teçhizat
- CE & sertifikasyon
- Fizibilite raporu
- Patent lisanslama
- Malzeme
- Hizmet alımları
- Sigorta maliyetleri
YÜRÜTÜCÜ KURULUŞ ÖZELLİKLERİ
(En az biri)
- Kuruluşun büyük ölçekli kuruluş veya orta ölçekli kuruluş olması
- Ar-Ge Merkezi Belgesi olması ve en az 2 TÜBİTAK projesini başarıyla tamamlamış olması
- Teknopark şirketi olması ve en az 2 TÜBİTAK projesini başarıyla tamamlamış olması
- Uluslararası ortaklı en az 1 projede görev almış olması ve en az 2 TÜBİTAK projesi başarıyla tamamlamış olması
- 3 TÜBİTAK projesini başarıyla tamamlamış olması
- 2021- 2022 yılından herhangi birindeki Ar-Ge harcamasının 15 milyon TL ve üzerinde olması veya 2023 yılı Ar Ge harcamasının 24.715,50 TL ve üzeri olması veya 2024 yılı Ar-Ge harcamasının 35.684.239 TL ve üzeri olması
DESTEK MEKANİZMASI
|
Destek Şekli |
Oranlar |
Ek Puanlar |
Desteğin Aktarılması |
Başarı Kriterleri |
|---|---|---|---|---|
|
Faizsiz geri ödemeli destek |
KOBİ: %60 → %80 hibeye dönüşüm |
Kadın yönetici: +2 |
İlk dönem TÜBİTAK payı aktarımı |
Elektrik tüketimi – %10 |
|
KOBİ öz kaynak: %20 |
Büyük: %50 → %70 hibeye dönüşüm |
Yeşil teknoloji ile sınırlı Ar-Ge yapısı: +2 |
Enflasyona göre dönemsel güncelleme |
Su tüketimi – %10 |
|
Büyük: %30 |
Deprem Bölgesi KOBİ: %60 → %70 hibeye dönüşüm |
Genç girişimler: +2 |
Harcama → ödeme akışı |
Geri dönüştürülemeyen atık – %10 |
|
Deprem bölgesi KOBİ: %10 |
Ar-Ge faaliyetlerine yeni başlama: +2 |
Proje sonunda hibeye dönüşüm oranının belirlenmesi |
Yenilikçi yeşil teknoloji |
|
|
Projeyi tamamlayan tüm platformlar için standart geri ödeme oranı |
Az gelişmiş bölge: +1.5 |
|||
|
1 yıl sonra ödeme, 6 aylık taksitler |
Deprem bölgesi:+2 |
KOSGEB
YEŞİL SANAYİ DESTEK PROGRAMI
PROGRAM KAPSAMI
Sanayi KOBİ’lerinin Güneş Enerjisi Yatırımlarının Desteklenmesi
Temiz ve döngüsel bir ekonomi için sanayinin harekete geçirilmesi:
İşletmeler;
- Enerji verimliliği;
- Su verimliliği;
- Hammadde verimliliği;
- Sürdürülebilir ve iklime dayanıklı atık geri dönüşümü;
- Endüstriyel simbiyoz;
- Döngüsel ekonomi
konu başlıklarında başvuru yapılabilecektir.
Sanayide Temiz ve Döngüsel Ekonomi
Güneş Enerji Sisteminin kurulması ve işletilmesi:
Güneş Enerji Sistemi kapsamında işletmelerinin gerçekleştireceği yatırımların çatı üstü ve/veya işletmelerin faaliyet gösterdiği bina/binalara bütünleşik şekilde kurulması için başvuru yapmaları beklenmektedir.
BAŞVURU ŞARTLARI
FAALİYET ALANI
- İmalat Sektörünün Tümü (Kısım C)
- Motorlu Taşıt ve Motosikletlerin Onarımı (Kısım G)
- Bilgi ve iletişim (Kısım J)
- Mesleki, bilimsel ve teknik faaliyetler (Kısım M)
- Diğer hizmet faaliyetleri (Kısım S)
KAPASİTE
- İşletmenin gerçekleştirdiği faaliyetler kapsamında Çevresel ve Sosyal Yönetim Sistemine göre belirlenen izleme kriterlerine göre “düşük” veya “orta” seviyede olması gerekmektedir.
- İşletmenin onaylı son mali yıl verilerinde yer alan mali bilanço veya net satış hasılatı proje toplam bütçesinden büyük olmalıdır.
- İşletme, Findeks kredi notu endeksine göre “orta riskli”, “az riskli”, “iyi” veya “çok iyi” gruplandırmalarından birinde yer almalıdır.
KOBİ SINIFI
- KOSGEB Veri Tabanında kayıtlı, İşletme Beyanının onaylı küçük ve orta büyüklükteki işletmeler başvurabilecektir.
- Mikro işletmeler başvuru yapamayacaktır.
- Başvuru yapacak tüm işletmelerin başvuru tarihi itibariyle en az 2 yıl önce kurulmuş olması gerekmektedir.
PROJE SÜRESİ ve BÜTÇE
- Proje süresi en az 8 ay ve en fazla 12 aydır. Bu sınırlar içinde olmak kaydıyla proje süresi, 4 ayın katları olacak şekilde başvuru sahibi tarafından belirlenir.
- Proje toplam bütçesi en az 1.000.000 TL olmalıdır.
NOT: Sanayi KOBİ’lerinin Güneş Enerjisi Yatırımlarının Desteklenmesi çağrısı için;
İşletmenin proje başvuru yapılan aydan önceki son 12 aya ait toplam enerji tüketiminin 20 Ton Eşdeğeri Petrol (TEP) / eşdeğer kilowatt saat (kWh) veya bu değerlerin üzerinde olması gerekmektedir. Başvuru yaptığı ay dikkate alınmaz.
RESPONSIBLE® PROGRAMI
PROGRAM KAPSAMI
Danışmanlık Desteği
Responsible® markası; kullanım izni verilen firmanın bakanlık tarafından belirlenen vizyon, çevre, sosyal ve yönetişim bazlı kriterler sisteminde belirli seviyenin üzerinde farkındalık, olgunluk ve kapasiteye sahip olduğunu gösterir. Burada amaç; üretici ve tüketicide sürdürülebilirlik konusunda farkındalık yaratmaktır.
Responsible® markası; garanti ya da akreditasyon belgesi değildir.
Marka Kullanımının Teşvik Edilmesi
Şirketler tarafından yeşil mutabakata uyum projesi kapsamında alınan danışmanlık hizmeti giderleri, 5 yıl süresince %50 oranında ve toplamda 13.645.000 TL’ye kadar desteklenir
BAŞVURU ŞARTI
Responsible® Programına; cari yıldan önceki son üç takvim yılında toplam 300.000 ABD Doları ve üzeri ihracat yapan imalatçı ve ihracatçı şirketler başvurabilir.
BAŞVURU SÜRECİ
FAZ 0
Kapsama Alma Süreci
- Responsible® Portalı üzerinden ön başvuru yapılır.
- DYS üzerinden başvuru yapılır.
- Ret kararı: Şirket, en erken 6 ay sonra yeniden başvuru yapabilir.
- Olumlu karar: Şirket program kapsamı altına alınır.
FAZ 1
Mevcut Durum Analizi ve Sürdürülebilirlik Yol Haritasının Oluşturulması
- Bakanlık, akredite danışman görevlendirilir.
- Şirket, Danışmana ödeme yapar.
- Danışman tarafından; Şirketin mevcut durum analizi yapılır.
- Danışman tarafından; yapılan sürdürülebilirlik yol haritası oluşturulur.
- Mevcut durum analizi ve sürdürülebilirlik yol haritası Bakanlık tarafından onaylanır.
- Şirket danışmanlık hizmeti giderlerini DYS üzerinden ödeme başvurusu yapar
FAZ 2
İhtiyaç Analizinin Uygulama Danışmanlığı
- Sürdürülebilirlik yol haritasında belirlenmiş projelerin teknik ve finansal fizibilite danışmanlığı hizmeti alınır
- Bakanlık danışmanlık/bilişim listesindeki faaliyetler desteklenir.
- FAZ 2 raporu hazırlanır ve bakanlığa sunulur.
- Harcama kalemleri en geç 6 ay içerisinde DYS üzerinden başvurulur
.
FAZ 3
İzleme ve Doğrulama Danışmanlığı
- FAZ 2 raporu Bakanlık tarafından onaylanan şirketler faydalanabilir
- Şirketlerin mevcut durumunda kaydedilen iyileşmenin ölçülmesi, izlenmesi, doğrulanması ve raporlanması danışmanlığı ile söz konusu danışmanlık süreci için zorunlu olan sertifikasyon giderleri desteklenir.
- Faz 3 Raporu Bakanlığa iletilir ve onay alınır
- Faz 3 onayı ile Bakanlık tarafından şirkete ürünlerinde Responsible® markasının kullanımı izni verilebilir.
DESTEKLENEN DANIŞMANLIKLAR
SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK DANIŞMANLIĞI
|
Destek Unsuru |
Kapsam |
|---|---|
|
Sürdürülebilirlik Raporunun Hazırlanması |
Şirketin ekonomik, sosyal ve çevresel sürdürülebilirlik konularındaki vizyon ve performansını açıklayan kurumsal sürdürülebilirlik raporunun hazırlanmasına ilişkin eğitim ve danışmanlık giderleri |
|
Sürdürülebilirlik Mevcut Durum Analizi |
Şirketin kurumsal sürdürülebilirlik seviyesinin tespiti ve raporlanmasına ilişkin danışmanlık giderleri |
|
Kurumsal Sürdürülebilirlik Stratejisi |
Şirketin kurumsal sürdürülebilirliğine yönelik stratejiler geliştirilmesine yönelik danışmanlık giderleri |
|
Sürdürülebilirlik Odaklı İş Modeli |
Mevcut iş modelinin sürdürülebilir hale getirilmesine yönelik aldığı danışmanlık giderleri |
|
Sürdürülebilir Ürün Geliştirme |
Şirketin sürdürülebilir ürün geliştirmeye ilişkin temin ettiği danışmanlık giderleri |
|
Sürdürülebilir Satın Alma |
Şirketin satın alma faaliyetlerini sürdürülebilir bir şekilde yönetmeye ilişkin danışmanlık giderleri |
|
Sürdürülebilir Tedarik Zinciri ve Kaynak Verimliliği |
Şirketin tedarikçi seçimini sürdürülebilir politikalara dayandırarak tedarikçi seçim kriterlerinin ve prosedürlerinin şirketin çevresel stratejisini yansıtacak şekilde belirlenmesine ilişkin danışmanlık giderleri |
|
Çevresel Yönetim Sistemi |
Çevre kirliliği ve etkilerine karşı standartların belirlenmesi ve uygulanmasına ilişkin danışmanlık giderleri |
|
Karbonsuzlaşma Yol Haritası |
Şirketin süreçlerinde ortaya çıkan karbon salınımının azaltılmasına yönelik alınan danışmanlık giderleri |
|
Karbon Ayak izi Hesaplanması |
Şirketin süreçlerinde ortaya çıkan karbon ayak izinin hesaplanmasına yönelik alınan danışmanlık giderleri |
|
Su Ayak izi Hesaplanması |
Şirketin süreçlerinde kullanılan su ayak izinin hesaplanmasına ilişkin alınan danışmanlık giderleri |
|
Sürdürülebilir Bilişim Danışmanlığı |
Ürün ve süreçlerin sürdürülebilir olmasına yönelik alınan bilişim danışmanlığı giderleri |
|
Enerji Danışmanlığı |
Şirketin kullandığı enerjinin daha sürdürülebilir hale getirilmesine yönelik aldığı danışmanlık giderleri |
|
Atık Yönetim Danışmanlığı |
Şirketin üretim süreçlerinde ortaya çıkan atıkların sürdürülebilirliğe uygun yönetimine ilişkin alınan danışmanlık giderleri |
|
Kontrol, Doğrulama ve Raporlama Danışmanlığı |
Şirketin sürdürülebilirliğe ilişkin verilerinin kontrolüne, doğrulanmasına ve raporlanmasına yönelik alınan danışmanlık giderleri |
